Tılsım: Katlanabilir Şehir-Tur Bisikleti Tasarımı
Endüstriyel Tasarım Bitirme Projesi
Üniversite eğitimimin son yılında geliştirdiğim Tılsım, şehir yaşamında hareket özgürlüğünü artırmayı hedefleyen, sosyal fayda odaklı bir endüstriyel tasarım bitirme projesidir. Proje, yalnızca bir ulaşım aracı tasarlamak yerine, farklı yaş ve fiziksel yeterliliklere sahip bireylerin birlikte vakit geçirebilmesini sağlayan kapsayıcı bir çözüm sunma fikriyle ortaya çıktı.
Bugün şehirlerde bisiklet kullanımı giderek yaygınlaşırken yaşlı bireyler, engelli kullanıcılar, küçük çocuklar veya uzun süre yürümekte zorlanan kişiler bu deneyimin dışında kalabiliyor. Oysa bisiklet yalnızca ulaşım değil, aynı zamanda sosyal bir aktivitedir. Tılsım’ın temel amacı, bu deneyimi herkes için erişilebilir hale getirmektir.
Tasarımın Amacı
Proje, tek bir ürün ile hem şehir bisikleti hem de tekerlekli sandalye ihtiyacına çözüm sunmayı amaçlamaktadır.
Ön bölümde bulunan ergonomik oturma modülü sayesinde;
- Yaşlı bireyler,
- Engelli kullanıcılar,
- Çocuklar,
- Hareket kabiliyeti sınırlı kişiler
bisiklet sürmeden de şehir turuna katılabilir. Böylece aileler birlikte sahilde dolaşabilir, parkları gezebilir veya şehir içinde keyifli vakit geçirebilir.
Bu yaklaşım yalnızca fiziksel hareketi değil, sosyal hayata katılımı da desteklemektedir.
Bisikletten Tekerlekli Sandalyeye Dönüşen Sistem
Tılsım’ın en önemli özelliği, modüler yapısı sayesinde birkaç basit hareketle dönüşebilmesidir.
Örneğin ailenizle sahilde bisiklet sürdükten sonra alışveriş merkezine girmek istediğinizi düşünün. Klasik sistemlerde yolcunun bisikletten inmesi gerekir.
Tılsım’da ise buna ihtiyaç yoktur.
Arka bisiklet bölümü katlanarak ana gövdeden ayrılır ve ön oturma ünitesi bağımsız bir tekerlekli sandalyeye dönüşür. Böylece önde oturan kişi yerinden kalkmadan yolculuğuna kapalı alanlarda da devam edebilir.
Bu özellik özellikle alışveriş merkezleri, fuarlar, müzeler, hastaneler, havaalanları ve geniş kapalı mekanlarda kullanıcıya büyük kolaylık sağlamaktadır.
Modüler ve Katlanabilir Yapı
Ürün iki temel bölümden oluşmaktadır.
- Bisiklet sürüş ünitesi
- Ön oturma modülü
Kullanım senaryosuna göre arka bölüm katlanabilir ve ayrılabilir yapıdadır. Bu sayede ürün hem daha az yer kaplar hem de farklı kullanım ihtiyaçlarına uyum sağlayabilir.
Katlanabilir sistem aynı zamanda depolama ve taşıma açısından da önemli avantaj sunmaktadır.
Ergonomi ve Kullanıcı Deneyimi
Tasarım sürecinde estetik kadar ergonomi de ön planda tutulmuştur.
Ön oturma elemanı; sırt desteği, oturma açısı, ayak desteği ve güvenli oturma pozisyonu dikkate alınarak şekillendirilmiştir. Bisiklet geometrisi ise sürücünün ön tarafta bulunan yolcuyu güvenli ve dengeli biçimde taşıyabilmesi amacıyla tasarlanmıştır.
Ürünün tüm detaylarında kullanıcı konforu ve güvenliği temel tasarım kriteri olarak ele alınmıştır.
Sosyal Fayda Odaklı Bir Tasarım
Tılsım, yalnızca teknik bir ürün değildir.
Asıl amacı insanların birlikte vakit geçirebilmesini sağlamaktır.
Bir dedenin torunuyla sahilde bisiklet turu yapabilmesi…
Bir engelli bireyin ailesiyle birlikte şehir gezisine katılabilmesi…
Ya da yürümekte zorlanan bir yakının sosyal hayattan kopmadan şehir yaşamının içinde yer alabilmesi…
Bu proje, tasarımın yalnızca estetik değil aynı zamanda toplumsal fayda üreten bir disiplin olduğu düşüncesiyle geliştirilmiştir.
Üniversite Bitirme Projesi Sergisi
Tılsım, üniversitedeki Endüstriyel Tasarım Bitirme Projesi kapsamında geliştirilmiş ve mezuniyet döneminde düzenlenen Bitirme Projeleri Sergisi’nde ziyaretçilerin beğenisine sunulmuştur.
Sergi sürecinde ürün; tasarım yaklaşımı, modüler yapısı, ergonomisi ve sosyal fayda odaklı çözüm önerisiyle değerlendirilmiş, konsept tasarım olarak sergilenmiştir.
Sonuç
Bugün geriye dönüp baktığımda Tılsım, yalnızca mezuniyet için hazırladığım bir proje değil; tasarım anlayışımı şekillendiren önemli çalışmalardan biri olarak benim için ayrı bir yere sahip.
İyi bir ürün yalnızca güzel görünmemeli; gerçek bir probleme çözüm üretmeli, insanların yaşamını kolaylaştırmalı ve herkes için daha erişilebilir bir deneyim sunmalıdır.
Tılsım da tam olarak bu düşünceyle ortaya çıkan, şehir yaşamında birlikte hareket edebilmeyi mümkün kılmayı amaçlayan kapsayıcı bir ulaşım konseptidir.
Hazırlayan: Cihan Büyükakkaş
Endüstriyel Tasarım Bitirme Projesi